Một chút những viên đá nhỏ có thể tạo thành một ngọn núi lớn.

Một chút những bước chân có thể đạt đến ngàn dặm.

Một chút hành động của tình yêu thương và lòng khoan dung cho thế giới những nụ cười tươi tắn nhất.

Một chút lời an ủi có thể làm dịu bớt những đau đớn to tát.

Một chút ôm siết ân cần có thể làm khô đi những giọt nước mắt.

Một chút ánh sáng từ những ngọn nến có thể làm cho đêm không còn tối nữa.
Một chút ký ức, kỷ niệm có thể hữu ích cho nhiều nǎm sau.

Một chút những giấc mơ có thể dẫn đường cho những công việc vĩ đại.

Một chút khát vọng chiến thắng có thể mang đến thành công.

Đó là những cái “một chút” nhỏ bé có thể mang đến niềm vui hạnh phúc lớn nhất cho cuộc sống của chúng ta.

Và bây giờ chúng mình sẽ cùng gặp những ai đã trao tặng cho chúng mình những cái một chút trong cuộc đời để nói với họ rằng:

“Cảm ơn bạn vì tất cả những một chút mà bạn đã giúp đỡ cho tôi”.

Những đàn sếu bay qua sương mù và khói toả
Trên Maxcơva lại đã thu rồi
Bao con đường như khói lửa chói ngời
Vòm lá trải ánh sẫm vàng rực rỡ
Những tấm biển dọc theo đại lộ
Nhắc những ai đang đầy đủ lứa đôi
Nhắc nhưng ai cô độc trên đời
Tránh đừng đụng vào cây mùa lá rụng

Ngoại tôi yêu văn học Nga, yêu thơ Olga Berggolts, và yêu những đêm trắng ở Leningrad dù chỉ là trong tưởng tượng. Ngoại luôn nhớ về ông, và cả bác Cả đang phiêu bạt đâu đó trên đất nước Nga mêng mông sau cuộc hôn nhân đổ vỡ của mình? Vì chuyện này, ngoại ốm liệt giường mất mấy tháng. Gần như đều đặn, ngày nào, hai bà cháu cũng mở cổng ra đường đi dạo. Cổng nhà có hai then, then dưới và then trên. Ngày còn nhỏ tôi và nội hay chơi trò cài then. Tôi cài then dưới ngoại cài then trên.

Bây giờ mỗi khi lặp lại trò chơi cũ, tôi lại cài then trên, ngoại cài then dưới. Rồi chúng tôi bước đi, theo nhịp đi chậm chạp của ngoại. Mùa thay lá, hai vỉa hè xao xác lá rơi. Một lần có ai đó buột miệng nhắc đến bác cả, ngoại đang vui chợt buồn trĩu xuống. Chiều ấy, khi hai bà cháu đi dạo với nhau, ngoại lẩm bẩm: “Luỵ tình là khổ lắm con! không nghĩ được đến người khác, chỉ đau nỗi đau của riêng mình sẽ còn khổ hơn nữa!”. Nhưng, cứ nghĩ đến người khác nhiều như ngoại còn khổ hơn nhiều.

Có hôm gặp một cụ bà ăn xin, ngoại dừng lại hỏi chuyện. Toàn những chuyện gỉ chuyện gi mà lâu lắm, đứng từ xa chỉ thấy hai dáng còng còng, gật gù, gật gù, rồi hai người năn nắn tay nhau. Lần đi dạo ấy, khi về, mặt ngoại buồn hẳn đi. Bữa tối dọn ra, ngoại ăn mấy miếng rồi bỏ đó đi nằm sớm. Tôi hỏi nhưng ngoại lặng thinh không nói. Có những điều sâu kín trong tâm hồn ngoại mà một con nhóc 11 tuổi như tôi dẫu được là đứa cháu ngoại cưng nhất vẫn không tài nào hiểu được. Một ngày tháng tư, ngoại đang chọn mua những bông hoa loa kèn trắng bên đường. Chợt thấy cô bán hoa vội vàng lên xe guồng thật nhanh trong khi ngoại chưa kịp trả tiền. Nhìn lại đã thấy chiếc xe của đội tự quản trờ tới. Ngoại đứng đó với bó hoa loa kèn nặng trĩu trên tay. Mấy ngày sau, hai bà cháu nán lại đoạn đường đó lâu hơn, đợi cô bán hàng quay lại để trả tiền hoa nhưng không thấy đâu. Mấy ngày ấy, ngoại cũng có vẻ buồn. Một hôm, ngoại bảo: “Trong cuộc sống, có nhiều người tủi cực lắm con ạ. Nếu không làm được gì giúp cho họ, thì ít nhất hãy cảm thông với họ, chứ đừng làm điều gì xấu cho họ nghe con. Cũng như những tán cây kia, sắp rụng lá rồi, con đừng lay làm gì.”

Ngoại tôi đã ra đi trong một đêm lá rụng, tâm trí vẫn canh cánh niềm thương nhiều người, cả thân lẫn sơ, cả những người ngoại chỉ mới gặp một lần. Mỗi lần mở cổng, tôi vẫn chờ ai đó mở then trên, rồi chợt nhận ra chỉ còn mình tôi mà thôi. Ngoài đường, bọn trẻ vẫn hay chơi trò níu vào thân cây rung cho lá vàng rơi xuống như mưa, rồi cười khanh khách. Riêng tôi, mỗi khi đi qua những hàng cây mùa thay lá, vẫn nhớ lời ngoại nhắc. “Đừng đụng vào cây mùa lá rụng.”

Phạm Lâm sưu tầm